Ülkemizin üç kuş halkalama istasyonundan ikisi olan Kuyucuk ve Aras Kuş Halkalama İstasyonları sonbahar 2009 çalışmalarını tamamladı. KuzeyDoğa Derneği, Kars İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Iğdır İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve Kafkas Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmaları sonucu 2009 sonbaharında iki istasyonda toplam 5439 kuş halkalandı.Kuyucuk Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi Kars ili Arpaçay ilçesi Kuyucuk Gölü kenarında yer almaktadır. 2007 sonbaharında kuş halkalama çalışmalarının başladığı Kuyucuk Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi’nde halkalama çalışmaları bu sene 21 Ağustos 2009 tarihinde başlayıp, 26 Ekim 2009 tarihinde sona erdi. Halkalama yapılan toplam 66 günde 67 türden 2571 kuş halkalandı. Çalışmalar boyunca Hacettepe, Gazi, Anadolu, Yüzüncü Yıl, Uludağ ve Kafkas Üniversitelerinden toplam 17 öğrenci gönüllü çalışırken Çek Cumhuriyeti, İngiltere ve İskoçya’dan toplam 5 uzman halkacı da çalışmalarımıza destek verdi. İskoç gönüllümüz Kirsty Jane Lees yaptığı gözlemler esnasında kayda geçirdiği altıngöz ördeği ile Kuyucuk’ta görülen toplam tür sayısı 212’ye çıktı.
Böylelikle KuzeyDoğa Derneği’nin Kars ve Iğdır illerinde 2009 sonbaharında gerçekleştirdiği halkalama çalışmalarına yerli ve yabancı toplamda 42 gönüllü katılmış oldu. Toplanan veriler ve halkalanan kuşlar sayesinde Kars-Iğdır bölgesinin önemli bir kuş göç rotası olduğu bir kez daha tescillenmiş, dünyanın en büyük kuş göç yollarından Afrika-Avrasya kuş göç yolu için önemli veriler toplanmıştır. Bugüne kadar Aras ve Kuyucuk istasyonlarında halkalanan kuşların Kazakistan’dan, Kıbrıs Rum Kesimi’ne, Güney Afrika Cumhuriyeti’nden Zambia’ya kadar gidip geldiği çalışmalar sonucu ortaya çıkarılmış ve ülkemizde yapılan halkalama çalışmaların önemi daha da anlaşılmıştır.
Kuş Halkalama Nedir?
Kuş halkalama, kuşlara zarar vermeyen çok ince ağlarla kuşları yakalayıp, her birinde özgün bir numara olan ve kimlik niteliği taşıyan, hafif, paslanmaz, alüminyum halkaları kuşların bacağına takarak kuş göçlerini ve kuş sayılarındaki değişiklikleri takip etmektir. 100 yıldan fazla bir süredir birçok ülkede milyonlarca kuş bu yöntemle araştırılmıştır. Üzerinde kuşun halkalandığı ülkenin adını ve ülke halkalama merkezinin adresini taşıyan bu halkalar, halkalı bir kuş tekrar yakalanırsa veya ölüsü bulunursa, kuşun nereden geldiğini gösterir. Halkalama istasyonlarında tür tanımı, kuşları halkalama (kimlik), cinsiyet ve yaş belirleme, kanat ve kuyruk ölçümleri, ağırlık ve yaş oranı, tüy değişme durumu ve yön bulma deneyleri yapılmakta ve başta okul çocukları olmak üzere ziyaretçi eğitimleri gerçekleştirilmektedir.
Anadolu’nun kuzeydoğusunda, dünyanın 11 önemli bitki alanı ve 13 önemli kuş alanı mevcut. Bu biyolojik sıcak noktalar; büyük et oburları, göçmen ve yırtıcı kuşları, faydalı bitki türlerini ve verimli sulak alanları bir arada barındırıyor. “Doğu Doğa”, Kars ve Iğdır bölgesinin yaban hayatını, insan faktörüyle birlikte, bilim insanlarının gözünden İZ ekranlarına taşıyor.
Doğa Derneği tarafından bu yıl beşincisi düzenlenen Birleşmiş Milletler ödüllü eğitim programı Uluslararası Doğa Okulu, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve Türkiye’den on beş genci Kars’ta bir araya getirdi. Doğanın korunmasında aktif rol almak isteyen kendini geliştirerek doğanın korunmasında isteyen üniversite son sınıf öğrencileri ve mezunlarının başvurarak ücretsiz katılabileceği Doğa Okulu, Kars’ta doğa koruma çalışmaları yürüten KuzeyDoğa Derneği işbirliği ve ev sahipliğiyle Sarıkamış Çamkar Otel’de 26 Ekim 2009 tarihinde başladı. Doğa koruma çalışmalarında aktif olarak görev almayı düşünen gençlere deneyim kazandıran, bu alanda yetişmiş insan kaynağı oluşturmayı ve bu sayede Türkiye ve Kafkasya Biyolojik Çeşitlilik sıcak noktasının doğasının etkin bir şekilde korunmasını amaçlayan Doğa Okulu’nun beşincisine dört Azeri, üç Ermeni, dört Gürcü ve 4 dört Türk öğrenci katılıyor. 
Altı gün süren eğitimin dört gününde genel ekolojiden Kafkasya’nın jeolojisine, Kafkasya biyocoğrafyasından doğal alan kullanım analizine kadar birçok konuda konunun uzmanlarından eğitim alan öğrenciler kalan iki günde de Kars bölgesinin önemli doğal alanlarına ziyaretler gerçekleştirdiler. Doğa okulu katılımcıları ilk arazi gününde Önemli Doğa Alanı Sarıkamış Ormanları ve Allahuekber Dağlarına giderken, ikinci gün ise KuzeyDoğa Derneği tarafından çalışmalar yürütülen Türkiye’nin 13üncü, Doğu Anadolu’nun ilk ve tek RAMSAR alanı, 2009 yılında Avrupa Komisyonu tarafından Avrupa’nın Seçkin Turizm Cenneti (EDEN) seçilen Kuyucuk Gölü’nü ziyaret ettiler. KuzeyDoğa Derneği Projeler Koordinatörü Önder Cırık'tan göl, yapay ada, sulak alan restorasyon, çevre köyler hakkında detaylı bilgiler alan doğa okulu öğrencileri daha sonra Kuyucuk Gölü muhtarı Turan Demir'in ziyareti üzerine çay içmeye köye gittiler. Köy camisini de ziyaret eden öğrenciler tandırdan yeni çıkmış lavaş ekmeğiyle çeçil peyniri yediler. 
7 Ekim’deki EDEN Ağı Toplantısı’nın sonunda, 22 ülkenin 2009 EDEN birincileri Brüksel Deklarasyonu’nu imzaladı. 2009 Türkiye birincisi olan Kars Kuyucuk Gölü adına, deklarasyonu Kuyucuk köyü muhtarı Turan Demir imzaladı. 7 Ekim EDEN Ağı toplantısı, 8 Ekim Avrupa Turizm Günü ve 9 Ekim Avrupa Turizm Fuarı nedeniyle düzenlenen Avrupa Turizm Fuarı’nda da, Türkiye temsilcisi Kars’a ayrılmış bir stand da vardı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile KuzeyDoğa Derneği’nin posterleriyle donatılan stantta, KuzeyDoğa Derneği’nin Kars’ın kuşları ve bitkileri ile ilgili kartpostal, tişört ve şapkaları da dağıtıldı. Yaklaşık 400 katılımcının olduğu fuarda, Kars heyeti imkanlar dâhilinde Türkiye’yi en iyi şekilde temsil etti ve Kars’ın önemli tanıtımını yaptı. EDEN ödül töreni için hazırlanan Avrupa Birliği dergisi Parliament’in özel sayısındaki Kars ve Kuyucuk ile ilgili tanıtım yazısı da “Türkiye: Doğanın ve Tarihin Buluştuğu Yer” başlığıyla yayınlandı.
2-4 Ekim 2009 tarihlerinde Kars ve Iğdır’da gerçekleşecek olan Kars-Iğdır Doğa Festivali’nde, ilk kez Kuyucuk Gölü’nün üzerinde bir adam uçtu. Paramotor sistemli yamaç paraşütü adı verilen, sırta takılan 28 beygirlik ve iki zamanlı bir motor ile 24 metrekarelik bir paraşütten oluşan araç, gökyüzünde kuşlar gibi uçmayı mümkün kılıyor. Paramotorun en güzel özelliği ise, hiçbir tepe olmadan, motor ile yerden direk olarak yükselebilmenin keyfi. Paramotor ile normalde 2500 ila 3000 metre yükselmek mümkün. Dünya rekoru ise, dünyanın en yüksek dağı Everest’in üzerinden 9000 metrede uçarak geçen bir İngilize ait. 
Kars-Iğdır Doğa Festivali’nin Kuyucuk Gölü’nde gerçekleşen ilk gününe, yaklaşık 260 kişi katıldı. Sekiz farklı ülkeden gelen katılımcılar arasında, Estonya, Slovakya ve Fransız katılımcılar eşsiz bir gün geçirdiklerini vurguladılar. Festivalin açılış konuşmalarını, Arpaçay Kaymakamlığına vekaleten bakan Akyaka Kaymakamı Karahan Daştan, Kars Belediyesi Başkan Vekili, Kars Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürü Murat Doğanay ve KuzeyDoĞa DerneĞi Başkanı Dr. Çağan Şekercioğlu yaptı. Kuyucuk konukevinde kalan 20 katılımcının yaptığı sabah gözlemine, saat 9'dan sonra Kars ve çevre köylerden birçok kişi katildi. Mayıs ayında tamamlanan Türkiye’nin ilk doğa koruma amaçlı adası Erden Adası’nın yanında yapılan açılış konuşmalarından sonra, Alim Yıldırım halkın alkışları arasında göğe yükseldi. Meraklı izleyiciler üzerinde defalarca tur atan Alim Yıldırım, Şan reklam sponsorluğunda hazırlanan üzerinde Eren Mandıra ve KuzeyDoğa’nın da pankartını havada uçurdu. 
